Kłodzko: gotycki most, podziemia i więzień twierdzy
Kłodzko zbudowano na trzech poziomach: piwnice pod ziemią, starówka na skale, twierdza nad wszystkim. Leży w wąskiej dolinie między dwoma wzgórzami, a Nysa Kłodzka więcej niż raz zabrała kawałek tej doliny. Jeśli masz jeden dzień w Kotlinie Kłodzkiej, tu warstwy widać najłatwiej.
Jak stare jest Kłodzko i skąd nazwa?
Pierwszy zapis pochodzi z 981 roku, gdy kronikarz Kosmas wspomina castellum Kladsko w notatce o czyjejś śmierci. Nazwa prowadzi do kłody, ściętego pnia: z takich pni stawiano kiedyś mosty, domy i wały grodu.
Czym jest most gotycki?
Kamienny most wzniesiony w latach 1376–1390, z czterema przęsłami i trzema filarami z ciosanego piaskowca. Zaprawę zrobiono z białka kurzych jaj, wapna i piasku, a most stoi do dziś. Środkowy filar przygotowano pod kaplicę, której nigdy nie zbudowano; w jej miejscu ustawiono prowizorycznie Pietę z 1655 roku, która stoi tam do dziś. Przyjrzyj się figurze św. Franciszka Ksawerego, ufundowanej przez miasto w 1714 roku po zarazie: u jego stóp klęczą trzej chorzy i człowiek z herbem Kłodzka w rękach. Most przecina Młynówkę, kanał odbity od Nysy.
Co jest pod starówką?
Piwnice drążone od średniowiecza, często na dwóch poziomach, w miękkim lessie. Po wojnie nikt ich nie konserwował i w latach 50. i 60. starówka zaczęła się zapadać: runęło około dwustu budynków. Naukowcy z krakowskiej AGH i górnicy z Wałbrzycha ratowali ją w latach 1962–1976, a siedemsetmetrowa trasa, którą dziś można przejść, pochodzi z tamtego ratunku.
Co stało się z więźniem twierdzy?
Habsburgowie zamienili zamek w twierdzę po 1622 roku, a Prusacy przejęli ją w 1742. Friedrich von der Trenck trafił tu po aresztowaniu 28 lipca 1745 roku. Kilka ucieczek mu się nie udało, aż 24 grudnia 1746 roku wydostał się i przez Czechy dotarł do Wiednia. Złapano go po siedmiu latach w Gdańsku, a zginął pod gilotyną w Paryżu 25 lipca 1794 roku.
Dlaczego miasto zaznacza powodzie?
W lipcu 1997 roku woda weszła na 37 ulic Kłodzka i mówiono o powodzi tysiąclecia. 15 września 2024 roku Nysa Kłodzka sięgnęła 798 centymetrów wobec 655 w 1997. Znak na murze pokazuje, dokąd woda sięgnęła.
Jak to przejść?
Zacznij nad wodą, skończ sześćdziesiąt metrów wyżej na twierdzy. Dobra trasa: znak wielkiej wody, most gotycki, rynek, muzeum, trasa podziemna, potem pod górę do bramy twierdzy i na panoramę. Hemstig ma samodzielną trasę w tej kolejności, z historią przy każdym punkcie.
